TPHCM sắp có thêm nhiều dòng kênh xanh
Kênh Tham Lương - Bến Cát, rạch Xuyên Tâm, rạch Văn Thánh, kênh Đôi đang được nạo vét, làm đường ven kênh giống kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè.
Kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên
Dự án cải tạo, xây dựng hạ tầng có tổng mức đầu tư hơn 9.000 tỉ đồng, khởi công đầu năm 2023.
Đây là tuyến kênh dài nhất TPHCM với gần 32 km, đi qua 7 quận, huyện trước đây: 12, Bình Tân, Tân Phú, Tân Bình, Gò Vấp, Bình Thạnh và Bình Chánh.
Dự án bao gồm xây kè bê tông hai bờ, nạo vét lòng kênh, làm đường ven kênh rộng 8 - 12 m, lắp đặt hệ thống thoát nước, chiếu sáng, cây xanh; xây dựng 19 cống thoát nước, 12 bến thuyền và 3 cây cầu kết nối.
Sau gần 3 năm thi công, khối lượng toàn dự án đã đạt khoảng 70%. Hiện khoảng 33/64 km đường ven kênh đã thông xe kỹ thuật.
Sau Tết Nguyên đán 2026, dự kiến thêm khoảng 7 km được đưa vào khai thác, nâng tổng chiều dài lên khoảng 40 km.
Toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026, góp phần chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường, tạo trục thoát nước cho gần 15.000 ha lưu vực và giảm áp lực cho Quốc lộ 1.
Hai tuyến đường ven kênh được kỳ vọng trở thành trục giao thông song hành, tương tự đường Hoàng Sa - Trường Sa dọc kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè.
Rạch Xuyên Tâm
Rạch Xuyên Tâm dài gần 9 km, nối từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật.
Tuyến chính dài 6,7 km, ba nhánh (cầu Sơn, Bình Triệu, Bình Lợi) dài hơn 2,2 km, chảy qua các phường An Nhơn, Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung (quận Gò Vấp và Bình Thạnh trước đây).
Dự án cải tạo có tổng mức đầu tư hơn 17.000 tỉ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm khoảng 14.000 tỉ đồng. Hơn 2.230 hộ dân và tổ chức bị ảnh hưởng.
Dự án có 3 gói thầu xây lắp chính, trong đó gói thầu đầu tiên khởi công tháng 5.2025. Hiện nhiều hộ dân đã tháo dỡ nhà, bàn giao mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ.
Theo thiết kế, lòng rạch sẽ được nạo vét sâu 3,5 m, mở rộng từ 20 - 30 m; xây dựng đồng bộ hệ thống thu gom nước thải, nước mưa.
Hai bờ rạch làm đường rộng 6 m (mỗi bên hai làn xe), vỉa hè 3 - 4 m cùng công viên, cây xanh.
Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2028, góp phần giảm ô nhiễm, chống ngập và cải thiện môi trường đô thị.
Hai tuyến đường ven kênh khi đưa vào khai thác sẽ mở thêm hướng lưu thông mới từ khu Đông Bắc vào trung tâm TPHCM, giảm áp lực cho các trục giao thông hiện hữu.
Rạch Văn Thánh
Dự án cải tạo rạch Văn Thánh (từ hẻm đường Võ Oanh đến kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè) với tổng chiều dài khoảng 2,24 km. Trong đó, tuyến rạch chính dài gần 1,96 km và một nhánh rạch phụ dài khoảng 275 m.
Lòng rạch sẽ được nạo vét sâu 3 m, rộng 25 - 80 m; xây kè bê tông, hoàn thiện hệ thống thoát nước mưa và nước thải. Song song đó là các tuyến đường ven rạch và đường song hành kết nối vào Điện Biên Phủ rộng 11 - 20 m.
Dự án còn xây mới cầu Phú An rộng 19 m; mở rộng, nâng cấp đường Ngô Tất Tố (đoạn từ cầu Phú An đến đường Phú Mỹ) lên 25 m. Khoảng 4,2 ha đất ven rạch được quy hoạch thành công viên, mảng xanh và hạ tầng kỹ thuật.
Tổng mức đầu tư dự án hơn 8.555 tỉ đồng, trong đó kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hơn 6.812 tỉ đồng. Có 1.077 trường hợp bị thu hồi đất, 749 hộ dân phải di dời hoàn toàn.
Dự kiến giải phóng mặt bằng hoàn thành trong năm nay, dự án khởi công năm 2027 và hoàn thành cuối năm 2029.
Dự án không chỉ giúp khơi thông dòng chảy, thu gom nước thải đưa về nhà máy xử lý tập trung của TPHCM, mà còn tạo ra trục giao thông ven rạch kết nối các tuyến huyết mạch như Điện Biên Phủ, Ngô Tất Tố, Nguyễn Hữu Cảnh, Võ Oanh…
Bờ Bắc kênh Đôi
Dự án cải tạo bờ Bắc khởi công tháng 8.2025 với tổng vốn hơn 7.300 tỉ đồng.
Dự án thực hiện trên đoạn kênh dài khoảng 4,3 km qua các phường Chánh Hưng và Phú Định (Quận 8 trước đây).
Các hạng mục chính bao gồm: xây khoảng 4,3 km bờ kè, nạo vét một phần lòng kênh phía bắc, nâng cấp tuyến Hoài Thanh và Nguyễn Duy dọc bờ kênh với mặt đường rộng 20 m.
Ngoài ra, công trình cũng xây mới đường Nguyễn Duy nối dài (từ hẻm 157 Hưng Phú đến cầu Chữ Y, rộng 16 m), cầu Hiệp Ân 2, cùng hệ thống thoát nước, chiếu sáng, cây xanh và một bến thủy nội địa phục vụ khách.
Khoảng 1.605 hộ dân và tổ chức bị ảnh hưởng, với diện tích thu hồi 5,85 ha.
Dự án dự kiến hoàn thành năm 2028, góp phần cải thiện đời sống người dân, tạo cảnh quan "trên bến dưới thuyền", tăng kết nối giao thông, phát triển du lịch.