95 năm thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh: Bản hùng ca tri ân của tuổi trẻ
Nước mắt rơi, tay mân mê di ảnh, 32 bông cúc trắng đặt trên những chiếc ghế tri ân không người ngồi... tất cả lắng đọng trong khoảnh khắc 19 di ảnh phục dựng Mẹ Việt Nam anh hùng, liệt sĩ, các dân công hỏa tuyến được trao tận tay thân nhân của họ.
Thành Đoàn TP.HCM tổ chức chương trình "Tuổi trẻ TP.HCM hỗ trợ phục hồi di ảnh Mẹ Việt Nam anh hùng và liệt sĩ" tại Khu di tích lịch sử dân công hỏa tuyến Vĩnh Lộc Mậu Thân 1968, do Đoàn Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng và Đoàn xã Vĩnh Lộc đăng cai tối 24-3.
Ký ức dân công hỏa tuyến Vĩnh Lộc anh hùng
58 năm trước, địa danh đồng bưng Láng Cát (xã Vĩnh Lộc) đi vào lịch sử oai hùng với lòng quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Năm tháng trôi qua, sự kiện "Đêm trắng Vĩnh Lộc" mãi mãi là trang sử oanh liệt. Đó là đêm 15-6-1968, 32 trong số 55 chiến sĩ dân công hỏa tuyến (25 nữ, 7 nam) đã hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.
Bà Hà Thị Chiều (Sáu Chiều) - nữ dân công hỏa tuyến năm xưa - nhớ lại mới 18 tuổi bà đã tham gia kháng chiến với nhiệm vụ tải đạn. Để không bị phát hiện, đạn được chôn dưới đất, phủ lá chuối khi cần sẽ đào lên để kịp thời tiếp tế.
Tháng 5-1968 định mệnh, khoảng 22h bà và đồng đội đang làm nhiệm vụ đưa thương binh từ ngã tư Tân Hòa 1 (Vĩnh Lộc, Bình Chánh) vượt cánh đồng dứa, bưng Láng Sấu (xã Vĩnh Lộc) xuống Bình Thủy (Long An) và tải súng, đạn về Sài Gòn - Gia Định. Trực thăng bất ngờ xuất hiện, quần thảo, thả pháo sáng và nã đạn xuống cánh đồng.
Đợt bắn đầu tiên, bà may mắn chưa bị trúng đạn. Nhưng ngay sau đó, trong làn đạn tiếp theo, bà bị thương ở chân rồi tiếp tục bị thương nặng ở tay.
"Những khuôn mặt năm xưa tưởng chừng đã phai mờ theo thời gian nay được phục dựng lại rõ nét, như được sống lại một lần nữa. Mong thế hệ trẻ sẽ luôn ghi nhớ, trân trọng những hy sinh ấy, tiếp tục gìn giữ, tri ân và lan tỏa giá trị lịch sử để những người ngã xuống mãi được tưởng nhớ", bà Sáu Chiều bày tỏ.
Bà Trương Mỹ Lệ (Tư Liêm) - nguyên quyền Bí thư Thành Đoàn, Phó chủ tịch thường trực CLB Truyền thống Thành Đoàn - kể chiến dịch Mậu Thân 1968 nổ ra khi bà là cán bộ Đoàn hoạt động ở nội thành có nhiệm vụ tuyên truyền, vận động quần chúng và phối hợp với lực lượng từ vùng ven tiến vào Sài Gòn.
Trong ký ức, Vĩnh Lộc là tuyến đường trọng yếu, nơi bộ đội hành quân và dân quân tải thương, tải đạn, tiếp tế cho chiến trường. Bà nói không thể quên đêm ác liệt ở Vĩnh Lộc khi máy bay thả pháo sáng, bắn xối xả vào đoàn dân công hỏa tuyến bị lộ trên cánh đồng dứa mà từ xa còn nghe được tiếng nổ dồn dập và thấy ánh pháo sáng chớp lóe trong đêm.
"Những ký ức này cần được tái hiện, được kể lại để thế hệ sau hiểu, biết ơn và tưởng nhớ. Những con người đã hy sinh sẽ mãi sống trong tình cảm của gia đình, của nhân dân và trong sự tri ân, giáo dục truyền thống cho thế hệ mai sau", bà Tư Liêm nói.
Tuổi trẻ hôm nay luôn biết ơn, tri ân và mong góp sức chung tay xoa dịu phần nào mất mát của gia đình các Mẹ Việt Nam anh hùng, liệt sĩ. Hàn gắn vết thương chiến tranh còn là nền tảng để thế hệ trẻ vững bước trên con đường hướng tới tương lai.
Anh NGUYỄN ĐĂNG KHOA (Phó bí thư Thành Đoàn TP.HCM)
Lòng tri ân qua di ảnh phục dựng
Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam TP.HCM Nguyễn Đăng Khoa nói chương trình này là cách để giáo dục đoàn viên, thanh niên, sinh viên về những mất mát, hy sinh và truyền thống hào hùng của dân tộc. Từ đó bồi dưỡng lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng và truyền cảm hứng về tinh thần hy sinh bất khuất cho thế hệ trẻ.
Bạn Nguyễn Khắc Quốc Huy (Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng) kể khi đến gia đình liệt sĩ Phan Thị Vân, cả nhóm vô cùng xúc động khi thấy hai người thân lớn tuổi lặng lẽ chờ để cùng tái hiện lại hình ảnh người em, người chị của mình.
Các bạn còn được nghe kể về lịch sử lực lượng dân công hỏa tuyến. Chính hai người thân lớn tuổi ấy đã động viên, tiếp thêm động lực để các bạn cố gắng làm việc có hôm đến 2h sáng, nỗ lực hoàn thành sớm nhất các di ảnh để kịp gửi cho gia đình góp ý, chỉnh sửa hoàn thành và trao lại cho thân nhân hôm nay.
Với Huy, công trình phục hồi di ảnh Mẹ Việt Nam anh hùng và anh hùng liệt sĩ tiêu biểu cho trí tuệ, tài năng của tuổi trẻ TP Bác nói riêng, tuổi trẻ Việt Nam nói chung.
Huy nói sẽ cố gắng tiếp tục trau dồi, phát huy và lan tỏa công trình "tình nguyện tri thức" này đến các thế hệ cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên để cùng tri ân các Mẹ Việt Nam anh hùng và anh hùng liệt sĩ đã hy sinh xương máu, tuổi thanh xuân để viết lên câu chuyện hòa bình cho đất nước hôm nay.
"Thế hệ trẻ chúng em sẽ tiếp tục cùng nhau viết nên những trang sử hào hùng, viết tiếp câu chuyện hòa bình của thế hệ trẻ hôm nay, rèn luyện cho mình tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn góp phần xây dựng TP có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình, cùng với đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới", Huy bày tỏ.
Trở về với gia đình
Bà Trần Thị Huế xúc động nhận ba di ảnh được phục dựng gồm Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Dậu cùng hai liệt sĩ Trần Văn Chẩn và Trần Thị Sáu. Bà Huế kể liệt sĩ Trần Thị Sáu, một trong 32 dân công hỏa tuyến đã hy sinh khi tải đạn về Tân Hòa 1 (nay là Vĩnh Lộc), được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng nhì. Di ảnh được phục dựng theo lời kể và phác thảo nét giống em gái của liệt sĩ.
Còn bà Đặng Thị Nhiều, con của liệt sĩ Đặng Văn Ba, kể từ trước đến nay gia đình không có bức ảnh của cha. Những hình ảnh lưu giữ chỉ là phác họa sơ sài, truyền miệng phần nào dựa trên nét giống bà nội.
Cha bà là dân công hỏa tuyến, tham gia kháng chiến kiên dũng và đã hy sinh trong đêm trắng ấy. "Di ảnh không chỉ giúp gia đình nhìn rõ hơn về người thân mà còn là kỷ vật thiêng liêng, giúp con cháu hiểu và trân trọng hơn sự hy sinh của thế hệ đi trước", bà Nhiều xúc động.