TP.HCM đề nghị khởi tố doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về BHXH

Theo văn bản chỉ đạo mới nhất của UBND TP.HCM, cơ quan BHXH được giao chủ trì đánh giá tình hình nợ đọng, đồng thời định kỳ hàng tháng phải cung cấp danh sách các đơn vị vi phạm cho Công an thành phố, Liên đoàn Lao động và các sở ngành liên quan.

Dựa trên cơ sở dữ liệu này, Công an thành phố sẽ phối hợp chặt chẽ để lập hồ sơ đề nghị khởi tố đối với những trường hợp có dấu hiệu tội phạm hình sự. Song song đó, Thanh tra thành phố cũng được giao xây dựng kế hoạch thanh tra các doanh nghiệp vi phạm và kiên quyết chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu phát hiện dấu hiệu phạm pháp.

Để giải quyết vấn đề từ gốc, UBND thành phố yêu cầu cơ quan bảo hiểm tăng cường phân tích dữ liệu thuế và đăng ký kinh doanh nhằm phát hiện các đơn vị chưa đăng ký đầy đủ cho người lao động, theo dõi sát các trường hợp giải thể, phá sản để kịp thời thu hồi nợ.

Ở cấp cơ sở, chính quyền các phường, xã, đặc khu có trách nhiệm rà soát dữ liệu dân cư và doanh nghiệp, liên tục đôn đốc thực hiện nghĩa vụ, tuyệt đối không để phát sinh nợ mới. Các sở ban ngành phải tập trung xử lý dứt điểm các doanh nghiệp nợ kéo dài, nợ số tiền lớn có nguy cơ đe dọa đến quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Động thái quyết liệt của lãnh đạo thành phố được đưa ra trong bối cảnh tình trạng nợ đọng BHXH, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp đang ở mức cao.

Tính đến cuối tháng 8/2026, tổng số tiền chậm đóng trên địa bàn tạm tính khoảng 6.600 tỷ đồng, chiếm 4,12% kế hoạch thu. Trước tình hình này, thời gian qua BHXH TP.HCM đã liên tục phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân các khu vực để rà soát, làm việc trực tiếp với các đơn vị vi phạm nhằm bảo vệ lợi ích công cộng và quyền lợi người lao động theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Chỉ tính đến đầu tháng 9/2026, cơ quan bảo hiểm thành phố đã phát thư mời làm việc tới hơn 6.700 đơn vị nợ đọng với tổng số tiền khoảng 2.161 tỷ đồng. Qua quá trình đôn đốc làm việc với hơn 1.800 đơn vị có mặt, cơ quan chức năng đã thu hồi được hơn 442 tỷ đồng, tương ứng hơn 20% số nợ trong danh sách. Tuy nhiên, vẫn còn gần 5.000 đơn vị né tránh, không đến làm việc theo giấy mời.

Đối với các trường hợp nợ kéo dài, BHXH thành phố khẳng định sẽ công khai danh sách trên các phương tiện thông tin đại chúng. Cơ quan chức năng cảnh báo việc né tránh làm việc không làm thay đổi trách nhiệm đóng bảo hiểm của doanh nghiệp và sẽ tiến hành kiểm tra, xử phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, hồ sơ sẽ được chuyển thẳng đến cơ quan điều tra để xem xét khởi tố theo các Điều 214, 215 và 216 của Bộ luật Hình sự.