Số hóa di sản tại TPHCM: Từ dữ liệu đến trải nghiệm thông minh

Tại hội thảo, các chuyên gia tập trung vào mối quan hệ giữa dữ liệu, công nghệ, bảo tồn và trải nghiệm công chúng. Theo định hướng này, nhiều chuyên gia đồng quan điểm: dữ liệu không chỉ là công cụ quản lý mà còn có thể trở thành nguồn lực phục vụ nghiên cứu, giáo dục, du lịch, sáng tạo và phát huy giá trị di sản.

ThS. Lâm Ngô Hoàng Anh, Phó Giám đốc Phụ trách quản lý và điều hành Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, giới thiệu hướng đổi mới trải nghiệm bảo tàng thông qua không gian tương tác số. Mục tiêu là chuyển người xem từ trạng thái tiếp nhận thụ động sang chủ thể khám phá, đồng thời bảo đảm công nghệ không làm lu mờ tính chân thực của hiện vật và giá trị lịch sử.

Mô hình được đề xuất gồm ba cấp độ: Mở rộng khả năng tiếp cận thông tin; tạo điều kiện để khách tham quan chủ động tương tác và tiến tới trải nghiệm nhập vai đa giác quan thông qua Hologram, quét 3D hiện vật và triển lãm ảo VR360.

Chuỗi trải nghiệm số được thiết kế xuyên suốt trước, trong và sau chuyến tham quan. Trước chuyến đi, công chúng có thể tiếp cận cổng thông tin số, đặt vé và đăng ký Audio Guide. Tại bảo tàng là hệ thống soát vé tự động, thuyết minh cá nhân hóa, Hologram và hiện vật quét 3D. Sau chuyến đi, trải nghiệm được nối dài qua kho tư liệu, triển lãm ảo VR360 và các kênh phản hồi trực tuyến.

Trong khi đó, TS. Ngô Hồ Anh Khôi, Phó hiệu trưởng Trường Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Trường Đại học Nam Cần Thơ, mở rộng câu chuyện từ số hóa tư liệu đến trải nghiệm và sáng tạo số. Nội dung đề cập việc số hóa 3D hiện vật, xây dựng bản sao số, bảo tàng ảo, tương tác VR/AR và khai thác dữ liệu di sản phục vụ sáng tạo trong nền kinh tế số.

Các ý kiến chuyên gia tại Hội thảo cho thấy một chuỗi liên kết tương đối rõ: từ chính sách đến dữ liệu, từ dữ liệu đến công nghệ, từ công nghệ đến trải nghiệm; đồng thời công nghệ tiếp tục quay trở lại phục vụ bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị di sản. Đây cũng là cách tiếp cận được Sở VH-TT TPHCM đặt ra tại hội thảo.

Theo ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM, thành phố đang đứng trước yêu cầu xây dựng một hệ sinh thái số về di sản văn hóa, trong đó dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn trở thành nguồn lực cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa và hình thành những trải nghiệm mới cho người dân, du khách.