Tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm, chống hàng giả trong bối cảnh truyền thông số

Tọa đàm do Trung tâm Báo chí TP.HCM phối hợp với Sở An toàn thực phẩm (ATTP) TP.HCM, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TP.HCM cùng các đơn vị liên quan tổ chức, nhằm tăng cường phối hợp liên ngành, nâng cao vai trò của truyền thông trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Diễn đàn đa chiều, thẳng thắn và mang tính xây dựng

Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Văn Khanh, Phó Giám đốc Trung tâm Báo chí TP.HCM nhấn mạnh, các vấn đề về ATTP và gian lận thương mại trên nền tảng số không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quyền lợi người tiêu dùng, mà còn tác động đến môi trường kinh doanh, uy tín của doanh nghiệp chân chính và niềm tin của xã hội đối với thông tin trên không gian mạng.

Theo ông Nguyễn Văn Khanh, trách nhiệm bảo đảm ATTP không chỉ thuộc về cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng thực thi pháp luật, mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của báo chí chính thống, các đơn vị truyền thông, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng cũng như đội ngũ người có ảnh hưởng, người sáng tạo nội dung số.

Tọa đàm được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi thẳng thắn, đa chiều, góp phần nhận diện rõ nguy cơ, thách thức và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm ATTP, phòng chống gian lận thương mại trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh mẽ.

Không “tô hồng” nhưng cũng không “bôi đen” thực trạng ATTP

Trao đổi tại tọa đàm, PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở ATTP TP.HCM cho rằng, ATTP là lĩnh vực rộng, phức tạp và được xã hội đặc biệt quan tâm. Dù vẫn còn một số vấn đề hạn chế, nhưng cũng cần ghi nhận những chuyển biến tích cực trong những năm gần đây, thể hiện qua việc nhiều mặt hàng nông sản, thực phẩm của Việt Nam đã đủ tiêu chuẩn xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan nhấn mạnh, xử lý vi phạm chỉ là “phần ngọn”, trong khi “phần gốc” của vấn đề là xây dựng môi trường thuận lợi trong sản xuất thực phẩm an toàn và tạo đầu ra bền vững cho sản phẩm chất lượng.

Theo bà, thay đổi nhận thức của người tiêu dùng là yếu tố then chốt. Bởi việc lựa chọn thực phẩm rẻ, không rõ nguồn gốc có thể dẫn đến những hệ lụy lớn về sức khỏe trong tương lai.

Trong bối cảnh truyền thông số, lãnh đạo Sở ATTP cho rằng, báo chí có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng. Song cần bảo đảm đưa tin nhanh đi đôi với chính xác, khách quan, tránh giật gân, cực đoan, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cả ngành hàng

Gia tăng vi phạm trên không gian mạng, thủ đoạn ngày càng tinh vi

Từ góc độ quản lý thị trường, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM cho biết, đơn vị thường xuyên phối hợp chặt chẽ với Sở ATTP và các đơn vị liên quan trong công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng lậu và gian lận thương mại, đặc biệt đối với mặt hàng thực phẩm – nhóm hàng tác động trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, nhiều đối tượng sử dụng tài khoản ẩn danh, quảng cáo tinh vi, thông tin sai lệch để đánh vào tâm lý chuộng giá rẻ của người tiêu dùng.

Trong các dịp cao điểm, nhất là trước Tết Nguyên đán, tình trạng buôn lậu, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc có xu hướng gia tăng với thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Ông kêu gọi người tiêu dùng trở thành “người tiêu dùng thông thái”, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của báo chí và người dân trong việc phát hiện, phản ánh, tố giác các hành vi vi phạm.

Không có “vùng cấm” trên không gian mạng

Phát biểu tại Tọa đàm, Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TP.HCM cho biết, TP.HCM hiện là địa phương dẫn đầu cả nước về quy mô và giá trị thương mại điện tử. Đồng thời cũng là địa bàn bị các đối tượng lợi dụng để thực hiện hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm kém chất lượng, hàng giả trên không gian mạng.

Các đối tượng thường lập tài khoản ảo, hội nhóm trên mạng xã hội, núp bóng dưới các hình thức như “hàng xách tay”, “đặc sản vùng miền”, “hàng nhà làm”, thậm chí mạo danh người nổi tiếng để quảng bá sản phẩm. Những hành vi này gây hậu quả nghiêm trọng, không chỉ đe dọa sức khỏe cộng đồng mà còn làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng vào môi trường thương mại điện tử.

Thượng tá Hồ Thọ Hải khẳng định, pháp luật không có vùng cấm, không có ngoại lệ; mọi cá nhân, kể cả người nổi tiếng, KOLs vi phạm trong quảng cáo, kinh doanh thực phẩm đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Ông cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các nền tảng số trong việc chủ động phát hiện, gỡ bỏ nội dung vi phạm và phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng.

ATTP cần sự chung tay của toàn xã hội, đặc biệt là truyền thông

Kết luận buổi tọa đàm, Phó Giám đốc Trung tâm Báo chí TP.HCM Nguyễn Văn Khanh nhận định, bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng chống gian lận thương mại và hàng giả trên nền tảng số là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội.

Trong đó, truyền thông chính thống và truyền thông số cần phát huy vai trò định hướng dư luận, cung cấp thông tin chính xác, có kiểm chứng; góp phần hình thành thói quen tiêu dùng thông minh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh, bền vững.

Truyền thông cần là “bộ lọc” thông tin về an toàn thực phẩm

Từ góc nhìn người làm truyền thông, bà Nguyễn Minh Hương - Giám đốc điều hành tập đoàn Golden Communication, cho rằng dịp Tết Nguyên đán là thời điểm người tiêu dùng dễ bị tác động bởi các nội dung quảng bá, review thực phẩm trên mạng xã hội. Việc thiếu kiểm chứng thông tin, tin theo cảm xúc hoặc hiệu ứng đám đông có thể dẫn đến nguy cơ mua phải thực phẩm kém chất lượng, không bảo đảm an toàn.

Theo bà Minh Hương, truyền thông cần đóng vai trò “bộ lọc” thông tin, góp phần cảnh báo rủi ro, định hướng hành vi tiêu dùng tỉnh táo, đặc biệt với các nội dung quảng cáo, review thực phẩm trên nền tảng số. Đồng thời, các công ty truyền thông, người sáng tạo nội dung và KOLs cần nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp, không tiếp tay cho việc quảng bá sản phẩm sai sự thật vì lợi ích thương mại.

Bà nhấn mạnh, truyền thông có trách nhiệm không chỉ giúp người tiêu dùng lựa chọn đúng sản phẩm an toàn, mà còn góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, bảo vệ uy tín doanh nghiệp chân chính và lợi ích lâu dài của cộng đồng.